လွှတ်တော် / လွှတ်တော်အကြောင်း

လွှတ်တော်အကြောင်း


ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်သည် ၂၀၀၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ နိုင်ငံတော်၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ဥပဒေပြုရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး ဟူ၍ ပိုင်းခြားကျင့်သုံးလျက်ရှိပြီး ဥပဒေပြုရေး အာဏာကို ကျင့်သုံးရာ၌ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်များအား ခွဲဝေအပ်နှင်း ထားပါသည်။ ပထမအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကို (၃၁.၁.၂၀၁၁) တွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး ဒုတိယအကြိမ် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကို (၈.၂.၂၀၁၆) တွင် စတင်ကျင်းပ ခဲ့ပါသည်။


တည်နေရာအကျယ်အဝန်း


မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးသည် တောင်နှင့်မြောက်အရှည် ၂၃၈ မိုင်၊ အရှေ့နှင့် အနောက် အရှည် ၁၁၃ မိုင်ရှိကာ အကျယ်အဝန်းအနေဖြင့် ၁၁၉၂၅.၉၆ စတုရန်းမိုင်၊ ၇၆၃၂၆၁၂ ဧက ကျယ်ဝန်းပါသည်။ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်သည် အကျယ်အဝန်းအနေဖြင့် ၅.၀၀ ဧက ဖြစ်ပြီး မန္တလေးမြို့၊ အောင်မြေသာစံမြို့နယ်၊ ဥပုသ်တော်ရပ်ကွက်၊ ၉ လမ်း၊ ၇၀-၇၃လမ်းကြားတွင် တည်ရှိပါသည်။


တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် ဖွဲစည်းခြင်း


မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကို မြို့နယ်(၁)မြို့နယ်လျှင် (၂)ဦးကျစီ ရွေးကောက် တင်မြှောက်သည့် တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၅၆)ဦး၊ နိုင်ငံတော်ရှိ လူဦးရေ စုစုပေါင်း၏ (ဝ.၁) ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အထက်ရှိကြောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာက သတ်မှတ်ထားသော ရှမ်းတိုင်းရင်းသား လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၁)ဦး၊ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံနှင့်ညီမျှသော တပ်မတော်သားတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၁၉)ဦး၊ စုစုပေါင်း တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် (၇၆)ဦးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပါသည်။ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်(၅၇)ဦးမှာ အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်ပါတီ(၄၉)ဦး၊ ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ(၇)ဦး၊ ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(မြန်မာ) (၁)ဦးတို့ဖြစ်၍ လက်ရှိ(၂)ဦးကွယ်လွန်သွား၍ မန္တလေးတိုင်း ဒေသကြီးလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်စုစုပေါင်း (၇၄)ဦး ဖြစ်သည်။


တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော် သက်တမ်း


မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်၏ သက်တမ်းမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော် သက်တမ်း နှင့်အညီ (၅)နှစ်ဖြစ်သည်။ ပြည်သူ့လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသောနေ့တွင် လွှတ်တော်၏ သက်တမ်းသည်လည်း ကုန်ဆုံးသည်။


ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များ


ဥက္ကဋ္ဌနှင့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌတို့၏ တာဝန်နှင့်လုပ်ပိုင်ခွင့်များများမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်-


(က)
လွှတ်တော်ကို စည်းကမ်းသေဝပ်စေရန် တာဝန်ယူကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်းနှင့် ထိုသို့ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရာတွင် မိမိချမှတ်သော အမိန့်များကိုတည်စေရန် လိုအပ်သော အခွင့်အာဏာ အပြည့်အဝကျင့်သုံး ခွင့်ရှိခြင်း၊
(ခ)
နိုင်ငံတော်သမ္မတက လွှတ်တော်အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်မိန့်ခွန်း ပြောကြားလိုကြောင်း အကြောင်းကြားလျှင် နိုင်ငံတော်သမ္မတအား ဖိတ်ကြား၍ လိုအပ်သည်များကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊
(ဂ)
တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က မိန့်ခွန်းပြောကြား လိုကြောင်း အဆိုပြုလျှင် လိုအပ်သည်များကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း၊
(ဃ)
လွှတ်တော်အစည်းအဝေး၌ ဆွေးနွေးဆောင်ရွက်ဆဲအကြောင်းအရာ တစ်ရပ် နှင့်စပ်လျဉ်း၍ လိုအပ်လျှင် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ် အဆင့်အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ရပ် သို့မဟုတ် တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်အဆင့် အဖွဲ့အစည်း တစ်ရပ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသော အဖွဲ့အစည်းဝင်များ သို့မဟုတ် ပုဂ္ဂိုလ်များကို လွှတ်တော်အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ရှင်းလင်း တင်ပြစေရန် ဖိတ်ကြားခြင်း၊
(င)
လွှတ်တော်လုပ်ငန်းများသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ၂၀၁၃ ခုနှစ်၊ တိုင်းဒေသကြီး သို့မဟုတ် ပြည်နယ်လွှတ်တော်ဆိုင်ရာဥပဒေ၊ ဤနည်းဥပဒေများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရန် ကြပ်မတ်ခြင်း၊
(စ)
လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများကို စည်းကမ်းသေဝပ်စေရန် တာဝန်ယူခြင်း၊
(ဆ)
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ ဆွေးနွေးချက်သည် စည်းကမ်းချက်များ နှင့် မကိုက်ညီကြောင်း တွေ့ရှိပါက သတိပေးတားမြစ်ခြင်း၊
(ဇ)
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ ဆွေးနွေးချက်သည် စည်းကမ်းချက် များနှင့် မကိုက်ညီကြောင်း အခြားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက တင်ပြလာ လျှင် အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်းနှင့် ယင်းအဆုံး အဖြတ်သည် အပြီးအပြတ်ဖြစ်ခြင်း၊
(ဈ)
လွှတ်တော်ပရဝုဏ်အတွင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ အပြုအမူနှင့် အပြောအဆိုသည် အလွန်မဖွယ်မရာဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိပါက ယင်းလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်အား လွှတ်တော်ပရဝဏ် အတွင်းမှ ချက်ချင်းထွက်ခွာသွားရန်နှင့် ထို့နေ့ အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ခြင်းမပြုရန် ညွှန်ကြားနိုင်ခြင်း၊ လွှတ်တော် အစည်းအဝေးကာလတစ်ခုအတွင်း ယင်းသို့ ဒုတိယအကြိမ် ညွှန်ကြားခြင်းခံရလျှင်မူ အစည်းအဝေး၏ ကျန်ရှိသောရက်များထက် မပိုသောကာလအပိုင်းအခြား၌ ယင်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အား လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများသို့ လည်းကောင်း၊ လွှတ်တော်ကော်မတီ အစည်းအဝေးများသို့ လည်းကောင်း မတက်ရောက်ရန် ညွှန်ကြားနိုင်ခြင်း၊ ထို့ပြင် ယင်းသို့ ညွှန်ကြားခြင်းခံရသော လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်ကို လွှတ်တော်ပရဝုဏ်အတွင်းသို့ မလာရောက် စေရန်လည်း ညွှန်ကြားနိုင်ခြင်း၊
(ည)
လွှတ်တော်အတွင်းတွင် ထိန်းသိမ်း၍ မရနိုင်လောက်အောင် စည်းကမ်း သေဝပ်မှု ပျက်ပြားသော အခြေအနေပေါ်ပေါက်လာလျှင် လွှတ်တော်အစည်း အဝေးကို ခေတ္တရပ်ဆိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် ရွှေ့ဆိုင်းခြင်း၊
(ဋ)
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦး၏ ဆွေးနွေးချက်များသည် လွှတ်တော် အစည်းအဝေး အစီအစဉ်နှင့် သက်ဆိုင်ကိုက်ညီခြင်း ရှိ/မရှိ အဆုံးအဖြတ် ပေးခြင်းနှင့် ယင်းအဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးအပြတ် ဖြစ်ခြင်း၊
(ဌ)
လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးသည် သတ်မှတ်ခွင့်ပြုထားသော ဆွေးနွေး နိုင်သည့် အချိန်ထက် ကျော်လွန်၍ ပြောဆိုနေပါက သတိပေး ကြပ်မတ်ခြင်း၊
(ဍ)
လွှတ်တော်တွင် ဆွေးနွေးဆဲ အကြောင်းအရာတစ်ရပ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် သို့မဟုတ် ရပ်ဆိုင်းရန် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက ကျိုးကြောင်းဖော်ပြ ချက်ဖြင့် တင်ပြလာပါက အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်းနှင့် ယင်းအဆုံး အဖြတ်သည် အပြီးအပြတ်ဖြစ်ခြင်း၊
(ဎ)
လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် သို့မဟုတ် ရပ်ဆိုင်းရန် လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးက ကျိုးကြောင်းဖော်ပြချက်ဖြင့် တင်ပြလာပါက အဆုံးအဖြတ် ပေးခြင်းနှင့် ယင်းအဆုံးအဖြတ်သည် အပြီးအပြတ်ဖြစ်ခြင်း၊
(ဏ)
လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို လိုအပ်လျှင် ခေတ္တရပ်နားခြင်း၊
(တ)
လွှတ်တော်က ဆုံးဖြတ်ရန်လိုအပ်သော ကိစ္စကို လွှတ်တော်ကိုယ်စား လှယ်တစ်ဦးက အဆိုတင်သွင်း၍ အခြားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် တစ်ဦးက ထောက်ခံလျှင် ယင်းအဆိုသည် လွှတ်တော်၏ အဆုံးအဖြတ်လိုအပ်သောအဆို ဟုတ်/မဟုတ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ဆန္ဒကိုရယူခြင်း၊
(ထ)
လွှတ်တော်တွင် အကြောင်းအရာတစ်ရပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ အောက်ပါ နည်းလမ်း များအနက် မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့် ဆန္ဒပြုရမည်ကို ဆုံးဖြတ် သတ်မှတ်ခြင်း -
(၁) ဆန္ဒမဲလက်မှတ် အသုံးပြု၍ လျှို့ဝှက်စွာ ဆန္ဒမဲပေးသည့် နည်းလမ်း၊
(၂) မတ်တတ်ရပ်၍ ဆန္ဒပြုသည့်နည်းလမ်း၊
(၃) မတ်တက်ရပ်၍ ဆန္ဒပြုသည့်နည်းလမ်းကို အသုံးပြုလျှင် ထောက်ခံမဲ၊ ကန့်ကွက်မဲနှင့် ကြားနေမဲ စသည်ကို ပေါ်လွင်အောင် ရေတွက်ရမည်။
(ဒ)
လွှတ်တော်တွင် အဆုံးအဖြတ်ပြုရမည့် အကြောင်းအရာတစ်ရပ်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ရာ၌ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများတွင် အခြားနည်း ပြဋ္ဌာန်းထားခြင်းမရှိလျှင် အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်၍ ဆန္ဒမဲပေးသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ များရာဆန္ဒမဲဖြင့် ဆုံးဖြတ်စေခြင်း၊
(ဓ)
လွှတ်တော်အစည်းအဝေးများတွင် မဲခွဲဆုံးဖြတ်သည့် ကိစ္စများ၌ ဖွဲစည်းပုံ အခြေခံဥပဒေနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများတွင် အခြားနည်း ပြဌာန်းထားခြင်းမရှိလျှင် ဥက္ကဋ္ဌ သို့မဟုတ် ဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်နေသည့် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌသည် ဆန္ဒမဲပေးခြင်း မပြုရဘဲ ထောက်ခံဆန္ဒမဲနှင့် ကန့်ကွက်ဆန္ဒမဲ အရေအတွက်ချင်း တူညီနေသည့် ကိစ္စရပ်တွင်သာ အနိုင်မဲပေးခြင်း၊
(န)
ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကိစ္စရပ်များကို စဉ်းစားဆွေးနွေးရန် ရှိလျှင် သော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံတော်လျှို့ဝှက်ချက် ကိစ္စရပ်များကို စဉ်းစား ဆွေးနွေးရန် ရှိလျှင်သော်လည်းကောင်း လွှတ်တော်အစည်းအဝေးကို တံခါးပိတ်ကျင်းပရန် ကြေညာခြင်း၊
(ပ)
လွှတ်တော်၏ဂုဏ်သိက္ခါကို ထိပါးစေသော ရေးသားပြောဆိုမှုနှင့် လွှတ်တော် အတွင်း ဆောင်ရွက်ချက်များကို အထင်အမြင်မှားစေသော ရေးသား ပြောဆိုမှုများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ မည်သို့မည်ပုံ အရေးယူရမည်ကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊
(ဖ)
ဤနည်းဥပဒေများတွင် ပြဌာန်းထားခြင်းမရှိသောကိစ္စများ ပေါ်ပေါက် လာလျှင်သော်လည်းကောင်း၊ ဤနည်းဥပဒေများအတိုင်း ဆောင်ရွက်ရာတွင် အခက် အခဲတစ်ရပ်နှင့် ကြုံတွေ့ရလျှင်သော်လည်းကောင်း ယင်းအခက်အခဲများကို ဖြေရှင်း နိုင်ရေးအတွက် လွှတ်တော်၏ အဆုံးအဖြတ်ရယူ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဗ)
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရသော်လည်းကောင်း၊ ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ် အရသော် လည်းကောင်း သတ်မှတ်ထားသည့် အခြားတာဝန်နှင့် လုပ်ပိုင်ခွင့်များကို ဆောင်ရွက်ခြင်း။
Scroll Down

တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်၏ ဆောင်ရွက်ချက်များ


တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်အစည်းအဝေး၌ အောက်ပါကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်သည် -


(က)
နိုင်ငံတော်သမ္မတပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊
(ခ)
နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပေးပို့သောသဝဏ်လွှာနှင့် ဥက္ကဋ္ဌကခွင့်ပြုသော အခြားသဝဏ်လွှာ များကို ဖတ်ကြားခြင်း၊ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊
(ဂ)
တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်ပြောကြားသည့် မိန့်ခွန်းကို မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊
(ဃ)
ဥပဒေကြမ်းတင်သွင်းခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊
(င)
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရလည်းကောင်း၊ တည်ဆဲဥပဒေ တစ်ရပ်ရပ်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအရလည်းကောင်း၊ တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်က ဆောင်ရွက် ရမည့် ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆွေးနွေးခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊
(စ)
တိုင်းဒေသကြီးလွှတ်တော်သို့ တင်သွင်းသည့် အစီရင်ခံစာများကို ဆွေးနွေးခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း၊
(ဆ)
အဆိုတင်သွင်းခြင်း၊ ဆွေးနွေးခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ခြင်း၊၊
(ဇ)
မေးခွန်းမေးမြန်းခြင်း၊ ဖြေကြားခြင်း၊
(ဈ)
တိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌက ခွင့်ပြုသည့်ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဆောင်ရွက်ခြင်း။